Son dönemde ebeveynlerle yaptığım görüşmelerde dikkat çeken bir durum var. Birçok anne baba çocuklarının davranışlarının değiştiğini söylüyor. Daha huzursuz Daha çabuk öfkelenen Daha kaygılı Daha içine kapanık… Ama çoğu zaman gözden kaçan bir şey oluyor: Evdeki atmosfer. Çocuklar her şeyi görmeyebilir. Ama her şeyi hisseder. Ve özellikle aile içi tartışmalar, çocukların duygusal dünyasını düşündüğümüzden çok daha fazla etkiler.   Çocuklar Tartışmaları Anlamasa da Etkilenir Bazı ebeveynler şöyle düşünüyor: “Biz çocukların yanında tartışmıyoruz” “Çocuk küçük, anlamaz” “Uyurken konuşuyoruz” Ama çocuklar sadece söylenen kelimeleri değil, ortamın duygusunu algılar. Ses tonları Yüz ifadeleri Sessizlikler Soğukluklar… Çocuk bunları fark eder. Hatta bazen çocuk, açık bir tartışmadan daha çok sessiz gerginlikten etkilenir. Evde bir şeylerin yolunda gitmediğini hisseder ama ne olduğunu anlamaz. Bu da çocukta belirsizlik ve kaygı oluşturur.   Çocuk Kendini Güvensiz Hissetmeye Başlar Çocuk için aile, güvenli alandır. Anne baba arasındaki ilişki, çocuğun dünyasının temelidir. Anne baba arasında sürekli gerginlik olduğunda çocuk kendini güvende hissetmemeye başlar. Bu durum çocukta şu duyguları oluşturabilir: Kaygı Huzursuzluk Dikkat dağınıklığı Uyku sorunları Ağlama nöbetleri Öfke davranışları Bazı çocuklar bu kaygıyı davranışa döker. Bazı çocuklar ise içine kapanır. Ama her iki durumda da çocuk etkilenir.   Çocuk Kendini Suçlayabilir Bu, ebeveynlerin çoğu zaman fark etmediği ama çok sık yaşanan bir durumdur. Çocuklar olayları kendi merkezlerinden değerlendirir. Anne baba tartıştığında çocuk bazen şöyle düşünebilir: “Ben yüzünden tartışıyorlar” “Ben yaramazlık yaptım” “Ben kötü davrandım” Özellikle küçük yaş çocuklarında bu durum çok yaygındır. Çocuk sebebi bilmediği için suçu kendine yükleyebilir. Bu da çocuğun özgüvenini ve duygusal gelişimini etkileyebilir.   Çocuk Taraf Tutmak Zorunda Kalabilir Bazı durumlarda çocuk anne babanın arasında kalabilir. Anne babadan biri çocuğa dert anlatabilir. Ya da çocuk tartışmalara şahit olur. Bu durumda çocuk kendini zor bir pozisyonda bulur. Anne mi haklı Baba mı haklı Çocuk bu durumu taşımakta zorlanır. Çocuk için en sağlıklı durum, anne babanın yetişkin sorunlarını yetişkinler arasında çözmesidir. Çocuk bu yükü taşımak zorunda değildir.   Sürekli Gerginlik Çocuğun Davranışlarını Değiştirir Evde gerginlik arttığında çocukların davranışlarında değişiklik görülür. Bazı çocuklar daha çok ilgi ister. Bazı çocuklar daha agresif davranır. Bazı çocuklar daha içine kapanır. Çocuk aslında şunu anlatmaya çalışır: “Bir şeyler değişti ve ben rahatsızım.” Ama çocuk bunu kelimelerle ifade edemez. Davranışlarıyla anlatır. Bu yüzden çocukta davranış değişikliği gördüğümüzde sadece çocuğa odaklanmak yeterli olmayabilir. Bazen evin atmosferine bakmak gerekir.   Tartışma Hiç Olmamalı mı? Anne babalar arasında tartışma olması normaldir. Önemli olan tartışmanın nasıl olduğu ve çocuğun bu süreçten nasıl etkilendiğidir. Çocuklar için en sağlıklı olan, tartışmaların saygılı ve kontrollü şekilde çözülmesidir. Çocuk şunu da görmelidir: Sorunlar konuşularak çözülebilir İnsanlar tartışabilir ama ilişkiler devam eder Bu, çocuk için sağlıklı bir modeldir. Ancak bağırma, suçlama, aşağılayıcı konuşmalar çocuk üzerinde daha güçlü etki bırakabilir. Son Söz Çocuklar sadece kendileriyle kurulan ilişkiyle değil, anne baba arasındaki ilişkiyle de büyür. Evdeki huzur, çocuğun duygusal gelişimi için en güçlü zeminlerden biridir. Anne baba tartışabilir. Fikir ayrılıkları olabilir. Bu normaldir. Ama çocuklar, evde güvende hissetmeye ihtiyaç duyar. Çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey, Sessiz bir ev değil, Güvenli bir evdir. Çünkü çocuklar söylenenleri unutabilir. Ama hissettiklerini unutmaz. Ve çoğu zaman çocuklar gerçekten sessizdir. Ama sessizce her şeyi duyarlar.